Strategie gegen Entschädigungsforderungen

Athen, Hakenkreuzflagge auf der Akropolis

Foto: Bundesarchiv, Athen, Hakenkreuzflagge auf der Akropolis

Stellungnahme des AK-Distomo zum deutsch-griechischen Zukunftsfond (DGZ)

„Auch in diesem Jahr war der AK Distomo anlässlich des Jahrestags des Massakers in Distomo vom 10.6.1944 nach Griechenland gereist. In den zahlreichen Gesprächen, die wir in dieser Zeit geführt haben, ist uns
deutlich geworden, wie präsent der deutsch-griechische Zukunftsfond vielerorts geworden ist und dass eine Debatte darüber gibt, wie dieser einzuschätzen sei. Wir möchten diese Beobachtung zum Anlass nehmen,
unsere Sicht auf diese Initiative des Auswärtigen Amtes und der Bundesregierung zu erläutern. Wir beziehen uns dabei primär auf den DGZ, andere Projekte der Bundesregierung mit ähnlicher Zielrichtung sind das
deutsch-griechische Jugendwerk oder die Deutsch-Griechische Versammlung.

Der DGZ ist nach Angaben der Bundesregierung eine Einrichtung, durch die
eine gemeinsame deutsch-griechische Erinnerungskultur gefördert und die
historische Aufarbeitung der Verbrechen während der Besatzungszeit von
1941-1944 unterstützt werden soll. Dieser Förderfonds soll über vier
Jahre (2014-2017) laufen und jährlich mit 1 Mio. Euro bestückt werden.
Gefördert wurden u.a. Projekte in verschiedenen Opfergemeinden wie
Lechovo, Kommeno oder Kalavryta. Die Entscheidung über Vergabe der
Mittel liegt dabei nicht etwa in einer gemeinsamen deutsch-griechischen
Kommission, sondern allein bei dem Auswärtigen Amt bzw. dem DAAD (siehe
Drucksache 18/4863:5). Der Name dieser Institution enthält also schon
eine Irreführung.

Die Bundesregierung hat in einer Antwort auf eine so genannte Kleine
Anfrage durch die Partei „Die Linke“ im vergangenen Jahr ausdrücklich
betont, dass dieser Fond nichts mit Fragen von Entschädigung oder
Reparationen zu tun habe, weil,- und diese Begründung ist ebenso
schlicht wie ignorant,- diese Fragen aus „deutscher Sicht rechtlich und
politisch abgeschlossen sind“ (Drucksache 18/4863:4). Formuliert wird
der Zweck des DGZ so: „Durch konkrete Einzelmaßnahmen und Gesten der
Versöhnung könne und wolle die Bundesregierung ihr uneingeschränktes
Bekenntnis zur ihrer besonderen politischen-moralischen Verantwortung
unterstreichen.“

Wir sehen in der Einrichtung dieses Fonds in erster Linie eine
politische Abwehrreaktion auf die griechischen Forderungen nach
Entschädigung und Reparationen für die deutschen Verbrechen während der
Besatzungszeit. Denn die Brisanz des Themas für Deutschland besteht fort:

Zum einen durch die juristische Entwicklung in Italien: Der
Kassationshof in Rom entschied im Jahr 2015, dass die Vollstreckung des
griechischen Urteils des Landgerichts Levadia aus dem Jahr 1997 im Fall
Distomo gegen deutsches Eigentum in Italien weiterhin möglich sei!
Zum anderen durch Veröffentlichung des Berichtes des interfraktionellen
parlamentarischen Ausschusses in Griechenland, der die deutsche
Reparationsschuld auf € 269 Milliarden beziffert.

Die Gründung des DGZ markiert einen gewissen Strategiewechsel der
deutschen Seite, flankiert durch den Besuch von Bundespräsident Gauck in
Griechenland im Jahr 2014, ohne jedoch das eigentliche Ziel aufzugeben.
Das Ziel der Bundesregierung ist gleich geblieben, Deutschland will auch
weiterhin keinen Cent an die Opfer und Überlebenden der Naziverbrechen
zahlen, Deutschland will seine Schulden an Griechenland (Zwangsanleihe,
Reparationen) nicht zahlen. Deutschland leugnet jegliche rechtliche
Verpflichtung, die sich aus den Naziverbrechen ergibt.

Der DGZ funktioniert in dieser Situation wie ein ‚Trojanischer Pferd’.
Zum einen soll vermittelt durch diese finanzielle Förderung die
Kontrolle darüber gewonnen werden, in welcher Art und Weise die
Bundesregierung innen- wie außenpolitisch gesehen werden will, nämlich
als eine Regierung, die angeblich historische Aufarbeitung befördert,
und Vorbild in Sachen Erinnerungskultur sein will, eine PR Kampagne,
wenn man so will.

Darüber haben die Bemühungen den DGZ voranzutreiben das Ziel, die
Debatte dahin zu verschieben, dass in Griechenland nicht länger die
Fragen von Entschädigungen und Reparationszahlungen thematisiert werden,
sondern die deutschen Inszenierungen von Versöhnung und Erinnerung. Denn
für die Vertreter der Gemeinden wäre es schwierig, einerseits zu
kooperieren, um wirklich gute und notwendige Projekte endlich zu
realisieren, andererseits genauso vehement für Entschädigungen
einzustehen. Auf diese Weise wird versucht, den politischen Druck auf
Deutschland zu reduzieren.

Durch die deutschen Bemühungen, regionale Gemeindevertretungen
einzubinden, wird Entsolidarisierungstendenzen Vorschub geleistet.
Deutschland schafft sich mit kleinen Zuwendungen eine Reihe von
politischen Botschaftern in Griechenland. Auch aus diesem Grund lehnen
der Nationalrat für die Entschädigungsforderungen Griechenlands
gegenüber Deutschland sowie andere Opferverbände den Zukunftsfonds ab.

Der AK-Distomo war und ist der Auffassung, dass ein Erfolg in der
Entschädigungsfrage nur dann möglich ist, wenn durch juristische,
politische und ökonomische Mittel genügender Druck aufgebaut wird, um
Deutschland zum Einlenken zu zwingen. Deutschland hat noch nie in seiner
Geschichte freiwillig und aus Einsicht einen Cent an Entschädigungen
gezahlt, nicht für deutsche und schon gar nicht für ausländische Opfer
der Naziverbrechen. Selbst die unzulängliche Entschädigung der
NS-Zwangsarbeiterinnen und -zwangsarbeiter war nur möglich, weil
Deutschland mit Sammelklagen und Boykottdrohungen an den
Verhandlungstisch gezwungen wurde.

Wir halten die Gefahr für groß, dass ein Eingehen auf die vermeintliche
Versöhnungsgeste Deutschlands das entschlossene Eintreten für
Entschädigung und Reparationen schwächen wird. Wer mit der deutschen
Regierung kooperiert, kann diese nicht gleichzeitig bekämpfen. Und
letzteres halten wir für zwingend notwendig.

Wir sind der Meinung, dass es notwendig ist, über die wahren Ziele
Deutschlands aufzuklären und deutlich zu machen, wozu der DGZ dient. Der
DGZ dient nicht nicht der Versöhnung, sondern der gezielten Schwächung
der Forderung nach Entschädigung. Wir sind deshalb dafür, den DGZ und
die anderen deutschen Institutionen mit ähnlicher Zielrichtung
öffentlich abzulehnen und zu boykottieren.

Wir möchten daher alle Freundinnen und Freunde in Griechenland und
Deutschland dazu einladen, mit uns gemeinsam weiter entschlossen für die
Entschädigung der griechischen NS-Opfer einzutreten und parallel in
Griechenland und Deutschland eine Kampagne gegen den DGZ und andere
ähnlich ausgerichtete Institutionen Deutschlands einzuleiten.

Deutschland muss endlich seine Schulden zahlen!“

Hamburg, den 14. Oktober 2016
AK-Distomo

Weitere Informationen:
http://ak-distomo.nadir.org/
https://www.facebook.com/AkDistomo
https://twitter.com/AkDistomo

—————————————————————————————

Η θέση μας για το Ελληνογερμανικό Ταμείο για το Μέλλον (DGZ)
Προς τους φίλους και τις φίλες μας στην Ελλάδα και τη Γερμανία

Το ΑΚ-Δίστομο ταξίδεψε και φέτος στην Ελλάδα με αφορμή την επέτειο της σφαγής του Διστόμου
στις 10.6.1944. Σε πολλές συζητήσεις που κάναμε στο ταξίδι μας εκείνες τις μέρες διαπιστώσαμε
ότι η παρουσία του Ελληνογερμανικού Ταμείου για το Μέλλον είναι πολύ έντονη σε πολλά μέρη
και ότι υπάρχει προβληματισμός για το πως πρέπει να εκτιμηθεί η δράση του. Με αφορμή λοιπόν
αυτή τη διαπίστωση θα θέλαμε να εκφράσουμε τη δική μας θέση για αυτή την πρωτοβουλία του
γερμανικού υπουργείου εξωτερικών και της κυβέρνησης. Αναφερόμαστε κυρίως στο
Ελληνογερμανικό Ταμείο για το Μέλλον αλλά συγχρόνως υπάρχουν κι άλλα προγράμματα της
γερμανικής κυβέρνησης με ανάλογους στόχους όπως αυτό του Ελληνογερμανικού Ιδρύματος
Νεολαίας και της Ελληνογερμανικής Συνέλευσης.
Το Ελληνογερμανικό Ταμείο για το Μέλλον δημιουργήθηκε, όπως αναφέρει η γερμανική
κυβέρνηση, για να εγκαθιδρύσει μια ελληνογερμανική ιστορική μνήμη (!) και να συμβάλει στην
ιστορική έρευνα των εγκλημάτων που διαπράχθηκαν κατά την περίοδο της κατοχής 1941-1944. Τα
επόμενα 4 χρόνια (2014-2017) θα χρηματοδοτηθούν διάφορα προγράμματα και κάθε χρόνο θα
διατίθεται 1 εκατ. ευρώ. Ήδη έχουν πραγματοποιηθεί με χρηματοδότηση του Ταμείου
προγράμματα σε διάφορους μαρτυρικούς τόπους της Ελλάδας όπως στο Λέχοβο, το Κομμένο ή τα
Καλάβρυτα. Την απόφαση για το πού και πώς θα δωθούν τα επιμέρους ποσά δεν την παίρνει όμως
μια κοινή ελληνογερμανική επιτροπή αλλά μόνο το γερμανικό υπουργείο εξωτερικών και
συγκεκριμένα η διεύθυνση του DAAD (γερμανική υπηρεσία ακαδημαϊκών ανταλλαγών). Ήδη
λοιπόν το όνομα είναι παραπλανητικό.
Η κυβέρνηση τόνισε σε απάντηση που έδωσε πέρυσι σε επερώτηση του κόμματος „Die Linke“ πως
αυτό το Ταμείο δεν έχει καμία σχέση με το ζήτημα των επανορθώσεων και των αποζημιώσεων
γιατί – και αυτή η εξήγηση είναι τόσο απλοϊκή όσο και υπεροπτική –το ζήτημα αυτό «έχει νομικά
και πολιτικά κλείσει για τη γερμανική πλευρά». Στόχος του Ταμείου είναι όπως είπε: «Μέσα
από συγκεκριμένες πρωτοβουλίες και χειρονομίες συμφιλίωσης μπορούμε, όμως, και θέλουμε να
υπογραμμίσουμε την άνευ όρων αναγνώριση της πολιτικής και ηθικής μας ευθύνης.»
Για μας η ίδρυση αυτού του Ταμείου είναι κατά πρώτο λόγο μια πολιτική αντίδραση άμυνας
απέναντι στις νόμιμες διεκδίκησεις των αποζημιώσεων και των πολεμικών επανορθώσεων για τα
γερμανικά εγκλήματα που διαπράχθηκαν την περίοδο της κατοχής. Γιατί το θέμα αυτό παραμένει
ακανθώδες για τη γερμανική πλευρά:
– Από τη μια είναι οι δικονομικές εξελίξεις στην Ιταλία: Το Συνταγματικό Δικαστηρίο στη
Ρώμη έκρινε το 2015 πως είναι δυνατή η εκτέλεση της απόφασης του Πρωτοδικείου
Λειβαδιάς το 1997 για το Δίστομο με την κατάσχεση γερμανικής περιουσίας που βρίσκεται
στην Ιταλία.
– Και από την άλλη η δημοσίευση της έκθεσης της διακομματικής κοινοβουλευτικής
επιτροπής για τη διεκδίκηση των γερμανικών οφειλών που καθόρισε το ύψος των οφειλών
στα 269 δις. ευρώ.
Η ίδρυση του Ελληνογερμανικού Ταμείου για το Μέλλον σηματοδοτεί μια κάποια αλλαγή στη
στρατηγική που ακολουθεί η γερμανική πλευρά, αρχής γεννομένης από την επίσκεψη του
Προέδρου της Γερμανίας Γ. Γκάουκ στην Ελλάδα το 2014, χωρίς όμως να έχει αλλάξει και τους
στόχους της. Και ο στόχος είναι η Γερμανία να μην πληρώσει ούτε σεντ στα θύματα και τους
επιζώντες των θηριωδιών των ναζί και να μην πληρώσει τα χρέη της στην Ελλάδα (επανορθώσεις,
κατοχικό αναγκαστικό δάνειο). Η Γερμανία αρνείται πως έχει οποιαδήποτε νομική ευθύνη για τα
εγκλήματα της κατοχής.
Το Ταμείο λειτουργεί σε αυτήν την περίπτωση ως «δούρειος ίππος». Μέσω αυτών των
χρηματοδοτήσεων η γερμανική κυβέρνηση προσπαθεί να ελέγχει την εικόνα της τόσο στο
εξωτερικό όσο και στο εσωτερικό δίνοντας την εντύπωση μια κυβέρνησης που προωθεί την
ιστορική έρευνα και αποτελεί παράδειγμα στον τομέα της επεξεργασίας της ιστορικής μνήμης.
Είναι λοιπόν με άλλα λόγια μια διαφημιστική καμπάνια.
Επιπλέον με την προβολή του Ταμείου το κέντρο βάρους της συζήτησης για τις ελληνικές
διεκδικήσεις των αποζημιώσεων και επανορθώσεων μετατοπίζεται πια στις γερμανικές
σκηνοθετημένες «χειρονομίες» συμφιλίωσης και μνήμης. Άλλωστε θα είναι πολύ δύσκολο για τους
εκπροσώπους των μαρτυρικών τόπων από τη μία να συνεργάζονται με τους γερμανούς για να
πραγματοποιήσουν επιτέλους σημαντικά έργα και προγράμματα και από την άλλη να απαιτούν με
δυναμικό τρόπο τις οφειλές και αποζημιώσεις. Και με αυτόν τον τρόπο λοιπόν προσπαθούν να
μειώσουν την πίεση που δέχεται η Γερμανία.
Μέσα από τις γερμανικές προσπάθειες να κερδίσουν τη συμμετοχή των εκπροσώπων των
κοινοτήτων προωθείται η διάσπαση της αλληλεγγύης ανάμεσά τους. Η Γερμανία δημιουργεί έτσι
με μικρό χρηματικό αντάλλαγμα ένα μικρό στρατό πολιτικών πρεσβευτών για τα δικά της
συμφέροντα. Αυτός είναι ένας ακόμη λόγος για τον οποίο το Εθνικό Συμβούλιο για την Διεκδίκηση
των Γερμανικών Οφειλών προς την Ελλάδα, όπως και άλλοι σύλλογοι θυμάτων, απορρίπτουν το
Ελληνογερμανικό Ταμείο για το Μέλλον.
Το ΑΚ Δίστομο πίστευε και πιστεύει πως το ζήτημα των αποζημιώσεων μπορεί να προχωρήσει και
να πετύχει, όταν με νομικά, πολιτικά και οικονομικά μέσα θα ασκηθεί η απαιτούμενη πίεση που θα
αναγκάσει τη Γερμανία να αναθεωρήσει τη στάση της. Η Γερμανία δεν πλήρωσε μέχρι τώρα καμία
αποζημίωση από μόνη της χωρίς εξωτερική πίεση ή από πεποίθηση, ούτε σε γερμανούς θύματα των
ναζιστικών εγκλημάτων πόσο μάλλον σε θύματα από άλλες χώρες. Ακόμη και οι εργάτριες και
εργάτες σκλάβοι του γερμανικού Ράιχ κατάφεραν επιτέλους να πάρουν έστω και αυτές τις
ανεπαρκείς αποζημιώσεις αφότου ανάγκασαν τη Γερμανία μετά από ομαδικές δικαστικές αγωγές
και απειλές μποϋκοτάζ να κάτσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Πολύ φοβούμαστε πως η αποδοχή των τόσο συμφιλιωτικών κινήσεων της Γερμανίας θα
αποδυναμώσει την αποφασιστική διεκδίκηση των αποζημιώσεων και των επανορθώσεων. Γιατί
όπως είπαμε όποιος συνεργάζεται με τη γερμανική κυβέρνηση δεν μπορεί συγχρόνως και να
αγωνίζεται εναντίον της. Και θεωρούμε πως το δεύτερο είναι στη συγκυρία αυτή απαραίτητο.
Η γνώμη μας είναι πως είναι ανάγκη να πληροφορηθεί ο κόσμος τους πραγματικούς σκοπούς της
γερμανικής κυβέρνησης και να φανεί ποιους στόχους εξυπηρετεί το Ταμείο. Δεν είναι η
συμφιλίωση που θα κερδίσει από τη δράση του Ταμείου αλλά ίσα ίσα στόχος του είναι να
αποδυναμωθεί το μέτωπο της διεκδίκησης των οφειλών. Γι’ αυτό λέμε πως πρέπει να
μποϋκοτάρουμε ανοιχτά και να μην υπάρξει καμιά συνεργασία ούτε με το Ταμείο ούτε με κανέναν
άλλον αναλόγου στοχοθεσίας οργανισμό.
Γι’ αυτό καλούμε όλους τους φίλους μας και φίλες μας στην Ελλάδα να αγωνιστούμε όλοι μαζί για
να μπορέσουν επιτέλους να αποζημιωθούν τα θύματα των ναζιστικών εγκλημάτων και παράλληλα
να ξεκινήσει σε Ελλάδα και Γερμανία μια καμπάνια ενάντια στο Ελληνογερμανικό Ταμείο για το
Μέλλον και στα ανάλογου τύπου ιδρύματα και προγράμματα.
Η Γερμανία πρέπει επιτέλους να πληρώσει τις οφειλές της!
AK-Δίστομο

Advertisements
Dieser Beitrag wurde unter Kriegsschuld, Nazis, Reparationen veröffentlicht. Setze ein Lesezeichen auf den Permalink.

Kommentar verfassen

Trage deine Daten unten ein oder klicke ein Icon um dich einzuloggen:

WordPress.com-Logo

Du kommentierst mit Deinem WordPress.com-Konto. Abmelden / Ändern )

Twitter-Bild

Du kommentierst mit Deinem Twitter-Konto. Abmelden / Ändern )

Facebook-Foto

Du kommentierst mit Deinem Facebook-Konto. Abmelden / Ändern )

Google+ Foto

Du kommentierst mit Deinem Google+-Konto. Abmelden / Ändern )

Verbinde mit %s